อันดับที่ 6 นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน

จะมีสักกี่คนที่รู้ว่าในฐานะสัตว์แพทย์สัตว์ป่าคนแรกและคนเดียวของประเทศไทย
เขาต้องเผชิญกับแรงเสียดทานอะไรบ้าง วันนี้เขาพร้อมจะเล่าความในใจทั้งหมดให้พวกเรารับรู้

: ภารกิจชีวิต :
งานของผมเป็นงานเชิงรุก ผมบอกชาวบ้านเสมอว่า การอยู่ของสัตว์ป่าคือตัวชี้วัดการอยู่รอดของมนุษย์ เมื่อใดที่สัตว์ป่าไม่สามารถอยู่รอดในโลกใบนี้ มนุษย์ก็อย่าหวังว่าจะอยู่รอดได้เช่นกัน เพราะฉะนั้นภารกิจสูงสุดของผมที่จริงแล้วคือ การปกป้องมนุษย์โดยใช้สัตว์เป็นเครื่องมือนั่นเอง

: ท้ามฤตยูเพื่องานที่รัก :
สัตว์ป่าที่อยู่ในป่าเค้าไม่รู้หรอกว่าเรามาดีหรือมาร้าย ยิ่งสัตว์บาดเจ็บความโกรธแค้นยิ่งเพิ่มขึ้นหลายสิบเท่า เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นกับเค้ามาจากฝีมือมนุษย์ พอเขาเห็นมนุษย์มาเลยนึกว่าจะมาทำร้ายอีก ระหว่างการเดินทางเข้าไปในป่ารักษาสัตว์ ผมต้องคิดวางแผนล่วงหน้าตั้งแต่ ก.ไก่ ถึง Z นั่นคือมีแผนเดียวไม่ได้ รวมทั้งต้องคิดแผนหลบหนี ถ้าช้างไล่ใครจะวิ่งทางไหน หมอจะวิ่งทางนี้ อย่าวิ่งชนหมอแล้วกัน บอกกันถึงขนาดนี้ เพราะหลักในการทำงานของผมมี 3 อย่างคือ คนปลอดภัย สัตว์ปลอดภัย และเราทำงานได้ ขณะเดียวกันเวลาเกิดเหตุ สังคมมักมองว่า หมอล็อตมาแล้วทุกอย่างต้องดีขึ้น ทั้งๆ ที่ในการทำงานเราไม่รู้ว่าต้องเผชิญกับอะไรบ้าง ไม่ว่าจะเป็นสภาพพื้นที่ สภาพสัตว์ ความพร้อมและความสะดวกในการทำงาน ทุกอย่างแตกต่างกันหมด เวลาสัตว์ป่าบาดเจ็บ เขาไม่ต้องการหมอที่เก่งที่สุด แต่ต้องการหมอที่เร็วที่สุด เพราะเมื่อไรที่สัตว์ป่าปรากฏตัวให้คนเห็นนั่นคืออาการปางตายแล้ว ถ้าอาการไม่หนักจริงๆเขาจะมีสัณชาตญาณในการรักษาตัวเอง จนบางครั้งหมอกับช้างต้องวัดใจกันว่าใครจะหัวใจวายก่อนกันเพราะเราต้องทำงานแข่งกับเวลา ยิ่งในสถานที่ซึ่งเป็นป่าไม่ได้มีความพร้อมอะไรมากมาย ความกดดันย่อมตกอยู่ที่ผม แต่ดีตรงที่ผมสามารถผันแรงกดดันเป็นแรงบันดาลใจได้ดี ทำให้ปัญหาที่มีอยู่ลดความเข้มข้นลงไป

ซีนประทับใจ :
กรณีลูกช้างป่าบาดเจ็บ แล้วเดินเลือดไหล มีหนอง ปกติลูกช้างอยู่ในโขลง แต่นี่เขาหากินเดี่ยวๆ เราไม่รู้ว่าเขาเป็นอะไร อายุเท่าไหร่ สุขภาพเป็นอย่างไร พอผมไปถึงก็ต้องรีบยิงยาสลบเข้าไปดูถึงเห็นว่าขาโดนบ่วงดักสัตว์ตัดลึกมากเกือบถึงกระดูก ต้องผ่าตัดในป่าลึกเดี๋ยวนั้น โดยมีเจ้าหน้าที่ช่วยถือถุงสายน้ำเกลือให้ รักษาเสร็จผมมองออกเลยว่าแววตาเขาเปลี่ยนไป จากเดิมก่อนรักษาเขาไล่กระทืบเรา พอฟื้นขึ้นมาแววตาที่เขามองพวกเราบริสุทธิ์สดใสมาก เจ้าหน้าที่ติดตามช้างไปในป่ากลับมาเล่าว่า แม่ช้างมารับลูกไปแล้ว แม้ว่าขาของลูกช้างจะบิดเบี้ยวบ้าง แต่เขาสามารถดำเนินชีวิตกับโขลงได้ตามธรรมชาติ ทำให้ผมคิดว่าที่เขาบาดเจ็บและโผล่มาให้เห็นเนื่องจากเขาตามโขลงไม่ทัน อยากให้เราช่วย หรือไม่ก็โขลงตั้งใจทิ้งช้างตัวนี้ให้หมอรักษา ซึ่งความรู้สึกตรงนี้อธิบายเป็นคำพูดไม่ได้ ผมมักบอกเจ้าหน้าที่ที่ทำงานร่วมกันว่า ชีวิตเราอย่าไปมองว่าเริดหรูกว่าสัตว์ป่า เราอยู่ในโลกใบเดียวกัน เราก็คือหนึ่งชีวิต ถ้าเทียบชีวิตเรากับสัตว์ตัวหนึ่งก็มีค่าเท่ากัน เพราะฉะนั้นถ้าหนึ่งชีวิตเกิดมาแล้วสามารถรักษาหนึ่งชีวิตให้รอดนั่นถือว่าเท่าทุน และถ้าหนึ่งชีวิตสามารถรักษาอีกร้อยชีวิตให้รอดได้นั่นคือกำไร

: ไอดอลในดวงใจ :
นายสัตวแพทย์อลงกรณ์ มหรรณพ นายสัตวแพทย์ปานเทพ รัตนากร และรุ่นพี่หลายคนที่ทำงานกับสัตว์ป่า เราศรัทธาในตัวเขาและวิชาชีพ อยากช่วยอยากแบ่งเบาภาระในการทำงาน โดยพื้นฐานผมเป็นคนใจนักเลงอยู่แล้ว ร่างการแข็งแรง บู๊ได้ ลุยได้ ถ้าให้มารักษาหมาแมวดูจะไม่เหมาะ จึงเลือกทำงานเป็นสัตวแพทย์รักษาช้างและสัตว์ป่า

: คติประจำใจที่ใช้ในการดำเนินชีวิตและการทำงาน :
" ถ้าเราไม่ทำแล้วใครจะทำ " บางทีผมท้อ เหนื่อย มานั่งนึกพอแล้ว ไม่ทำแล้ว แต่พอคิดว่าถ้าเกิดเหตุขึ้นมา ผมไม่ทำแล้วใครจะทำ อย่าลืมว่าคนเป็นสัตวแพทย์ไม่ใช่มาทำแบบหมอล็อตได้ คนที่จะเป็นหมอแบบผมได้ต้องโง่และบ้า และครอบครัวต้องบ้าตามเพราะทำงานแบบนี้จน สู้ไปเป็นหมอทำงานเงินเดือนเป็นแสนไม่ดีกว่าหรือ ไม่มีพ่อแม่คนไหนหรอกอยากให้ลูกเข้าไปทำงานในป่า โดนช้างไล่กระทืบ โดนเสือไล่กัด ผมเป็นมาเลเรียสองครั้งแล้ว ถ้าผมเป็นอะไรไป ไม่มีใครสร้างอนุสาวรีย์ยกย่องหรอก มีแต่หาว่าบ้ากับโง่

: ความฝันอันสูงสุด :
ในฐานะที่เกิดเป็นลูกผู้ชาย ผมตั้งกฎไว้ว่า มี 3 สิ่งที่ลูกผู้ชายคนหนึ่งควรทำในชีวิต หนึ่ง รับใช้ชาติ สอง สืบทอดพุทธศาสนา สาม ดูแลผู้หญิงที่เรารักให้มีความสุขที่สุด เพราะฉะนั้นผมอยากมีครอบครัวที่อบอุ่น เวลาเหนื่อยรู้สึกอยากกอดใครสักคนที่เราสามารถ พูดคุย ระบายความในใจ เป็นที่ปรึกษา และเราก็อยากดูแลเขา ผมชอบผู้หญิงน่าทะนุถนอม น่ารัก สดใส ผ่อนคลาย สบายๆ อยู่ด้วยแล้วหายเหนื่อย

จาก นิตยสารแพรว

จากเด็กชายจอมเกเร ไม่ตั้งใจเรียน ไม่มีเมตตาต่อสัตว์ ในวันนี้ตัวตน น.สพ.ภัทรพล มณีอ่อน หรือ “หมอล็อต” นายสัตวแพทย์สัตว์ป่าคนแรกของประเทศไทย และนายสัตวแพทย์ประจำส่วนศึกษาและวิจัยอุทยาน สำนักอุทยานแห่งชาติ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ตรงกันข้ามจากเมื่อครั้งอดีตโดยสิ้นเชิง
 
น.สพ.ภัทรพล ย้อนชีวิตในวันวานว่า เกเรตั้งแต่เรียนชั้นประถม ทั้งชกต่อย ยกพวกตี ไม่สนใจการเรียน แต่ไม่เกี่ยวข้องยาเสพติดและชู้สาว และแล้วจุดพลิกผันของชีวิตเกิดขึ้นเพราะความอยากรู้ว่า การเรียนและการเล่นกีฬาสามารถไปด้วยกันได้หรือไม่ เพราะได้ยินรุ่นพี่ที่เรียนแพทยศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ พูดว่าเรียนหนักต้องเลิกเล่นกีฬา ด้วยความเป็นคนรักกีฬาบาสเกตบอลมาก จึงเลือกเรียนสัตวแพทย์ เพียงเพื่อแค่ต้องการพิสูจน์คำพูดนั้น

“ทั้งที่ไม่รู้ต้องเรียนและทำอะไรบ้างรู้เพียงว่าสัตว์พูดไม่ได้ การเรียนคงยากกว่าเป็นหมอรักษาคน เมื่อคนรอบข้างรู้พากันหัวเราะ เพราะผมไม่มีความเมตตาสัตว์ ไม่รักสัตว์ คนหัวเราะใส่ ผมก็หัวเราะตาม ไม่บอกให้รู้ถึงเจตนารมณ์ที่ตั้งใจ คิดมุ่งมั่นลึกๆ ว่า “จะเป็นหมอ และวันหนึ่งคนต้องเรียกหมอล็อต” อยู่ในใจ”
เมื่อเข้าเรียนเรื่องกายวิภาคต้องผ่ากบ ผ่าสุนัข  ความคิดน.สพ.ภัทรพล จึงเริ่มเปลี่ยนว่าชีวิตหนึ่งสละชีวิตให้ชีวิตหนึ่งเรียนรู้เพื่อไปรักษาอีกหลายชีวิตเป็นสิ่งสำคัญ แต่หลายสิ่งที่ซึมซับระหว่างเรียน ยังไม่ชัดเจนเท่าเหตุการณ์ที่ได้สัมผัสเอง โดยทุกปิดเทอมมีการฝึกงาน ส่วนตัวคิดว่าหากจบทำหน้าที่เต็มตัวเพื่อนไม่สามารถช่วยได้ จึงออกฝึกงานคนเดียว ซึ่งการฝึกงานแต่ละแห่งต้องมีบาสเกตบอล เข้ามาเกี่ยวข้อง ทุกปิดเทอมมีรายการแข่งขันในต่างจังหวัด แต่ละแห่งขอยืมตัวลงเล่น ครั้งที่รู้สึกประทับใจมากมีการแข่งขันที่ จ.นครศรีธรรมราช ได้เล่นบาสเกตบอล พร้อมฝึกงานและท่องเที่ยวชมธรรมชาติ

น.สพ.ภัทรพลเล่าว่าไปถึงพื้นที่เข้าหาผู้ใหญ่บ้าน เพื่อบอกให้ทราบว่าเป็นนักศึกษาสัตวแพทย์ ลงมาฝึกงาน ขอกางเต็นท์พักตรงข้างริมลำธาร ถ้าลูกบ้านมีสัตว์เลี้ยงไม่สบายให้นำมารักษาได้ ทุกครั้งที่ออกฝึกงานในกระเป๋าเป้นอกจาของใช้ส่วนตัว ต้องมีรองเท้าบาสเกตบอล ถุงเท้า ชุดกีฬา ตำราเรียน เข็มฉีดยา ยา และเวชภัณฑ์ ผู้ใหญ่บ้านประกาศให้ลูกบ้านทราบ และในคืนหนึ่งมีคุณยายนำสุนัขพันธุ์อัลเซเชียลถูกยิงที่ขามารักษา ซึ่งคุณยายมีน้ำใจตอบแทนชวนไปนอนที่บ้านและทำอาหารให้กิน รู้สึกภูมิใจเพราะได้ใช้วิชาชีพจริงๆ ได้ทบทวนวิชาความรู้ที่เรียนมา และเมื่อบอกว่าอยากเที่ยวชมธรรมชาติ ชาวบ้านพาไปเที่ยวในที่ๆ นักท่องเที่ยวทั่วไปเข้าไม่ถึง

“อีกครั้งมีลุงหูหนวกอยากขายวัวที่ผอมซูบซีด ผู้ใหญ่บ้านให้ช่วยไปรักษาวัวเพื่อขายได้ราคา ถึงวันที่ผมเดินทางกลับลุงวิ่งตามรถที่ผมนั่ง ยื่นเศษเหรียญบาทและแบงก์ยับยู่ยี่ที่กำในมือเป็นค่ารักษา ผมบอกว่าไม่คิดให้นำเงินไปรักษาหู มาคราวหลังต้มไก่ให้ผมกินแล้วกัน สักระยะพี่ที่รู้จักโทรศัพท์บอกว่า วัวตัวนั้นขายได้ราคากว่า10, 000 บาท จากเดิมตัวละ 7,000-8,000 บาท และลุงนำเงินไปรักษาหูจนอาการดีขึ้น”

“รู้สึกว่า การเดินทางโดยเจตนาดี ไม่คาดหวัง ส่งผลให้คนๆหนึ่งมีความสุข จึงคิดว่าตัวเรามีค่า อยู่ในเมืองไม่มีคุณค่าในสายตาใครๆ ทว่าอยู่ตรงนั้นเรามีคุณค่ามาก ทุกวันนี้เวลาป่วยพยายามดูแลตัวเองอย่างดี เพราะชีวิตเรามีค่าต่ออีกหลายชีวิต ภูมิใจแต่ไม่เหลิง มาถึงจุดนี้ได้มีคนเดินเคียงข้าง ผู้ร่วมงานสนับสนุน ให้กำลังใจ อยากให้รู้ระลึกถึงเสมอ และวันนี้พิสูจน์แล้วว่าการเรียน กีฬาไปด้วยกันได้และมากกว่านั้นการเรียน กีฬา งานไปด้วยกันได้ดีมาก กีฬาทำให้แข็งแรง รู้แพ้ รู้ชนะ รู้อภัย สามารถนำมาปรับใช้ในงานได้”

ภารกิจ "หมอล็อต"
"เสือก" นี้เพื่อสัตว์ป่า

จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์
ฉบับวันที่  23  มีนาคม  2551 หน้า  22  คอลัมน์ NEXTGEN

"ความเสือกของผมเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คนส่วนใหญ่ยอมรับ ในฐานะผู้ชำนาญการของคณะกรรมาธิการสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา เพราะผมต้องทำงานประสานกับหน่วยงานหลากหลาย ช่วงแรกบางคนไม่ยอมรับผม แต่ผมก็ใช้ตำแหน่งที่มีอยู่เข้าไปทำงานอย่างจริงจังจนคนยอมรับ ก่อนจะทำให้ผมกลายมาเป็นนายสัตวแพทย์สัตว์ป่าอย่างทุกวันนี้”

“หมอล็อต-นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน” นายสัตวแพทย์สัตว์ป่าคนแรกของประเทศไทย และเป็นนายสัตวแพทย์สัตว์ป่าเพียงไม่กี่คนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เล่าถึงที่มาที่ไปของภารกิจที่ต้องขึ้น-ล่อง เข้า-ออก ตระเวนไปตามผืนป่าทั่วประเทศเพื่อช่วยชีวิตสัตว์ป่าอันเป็นภารกิจสำคัญของเขา
 
จากเด็กวัยรุ่นขาใหญ่ประจำจังหวัดสุรินทร์ตัดสินใจเรียนต่อสัตวแพทย์  เพียงเพราะต้องการรู้ว่าจริงไหมที่เรียนหมอแล้วทำให้เล่นกีฬาบาสเกตบอลที่เขารักไม่ได้ แต่หมอล็อตคนนี้ก็แสดงให้เห็นว่าถึงแม้จะเรียนหนักแต่ก็ทำอย่างอื่นควบคู่ไปได้หากรู้จักแบ่งเวลา 
 
หมอล็อตเริ่มงานแรกด้วยการเป็นหมอช้างของกรมปศุสัตว์ที่บ้านเกิด ไม่นานนักก็ได้รับการชักชวนจากผู้ใหญ่ให้มาช่วยในคณะกรรมาธิการ วุฒิสภา แต่การทำงานนั่งโต๊ะไม่เหมาะกับขาลุยอย่างเขาถึงแม้การเข้ามาอยู่ในจุดนี้จะทำให้เขาได้รับประสบการณ์และเปิดวิสัยทัศน์เรื่องสัตว์ป่าและสิ่งแวดล้อมอย่างมากมายก็ตาม หมอล็อตจึงขอลาออกจากตำแหน่ง ประจวบเหมาะกับคณะกรรมาธิการชุดนี้หมดวาระ แต่วุฒิสภาต้องการสานต่อโครงการจึงให้หมอล็อตไปคิดโครงการมาว่าจะทำอย่างไรเพื่อช่วยเหลือสัตว์ป่า ตำแหน่ง “นายสัตวแพทย์ สัตว์ป่า หรือ Wildlife Veteririan” จึงเกิดขึ้น ประกอบกับเขาเคยผ่านโครงการเคี่ยวเข้มบัณฑิตใหม่หมอสัตว์ป่า ทำให้เขาได้รับคัดเลือกให้ดำรงตำแหน่งนี้คนแรกของประเทศ 
 
ปัจจุบันหมอล็อตนั่งอยู่ในตำแหน่งนายสัตวแพทย์ประจำส่วนศึกษาและวิจัยอุทยาน สำนักอุทยานแห่งชาติ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช มีหน้าที่ในการคุ้มครองดูแลสุขภาพสัตว์ป่า  ป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นกับสัตว์ป่า

“ภารกิจของผมไม่ใช่เพื่อคุ้มครองสัตว์ป่าเพียงอย่างเดียวแต่คุ้มครองคนด้วย เพราะปัญหาสัตว์ป่าบาดเจ็บส่วนใหญ่จะเกิดจากคน ฉะนั้นผมจะต้องหาวิธีทำอย่างไรก็ได้เพื่อให้ทั้งสัตว์ป่าและคนอยู่ด้วยกันได้ ผมอยากให้คนคิดเสมอว่า ผลแห่งการกระทำของคนที่มีต่อป่าและสัตว์ป่าจะย้อนกลับมาทำให้คนเดือดร้อนเช่นกัน”

หมอล็อตบอกว่า การทำงานของเขาไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะเวลาสัตว์บาดเจ็บแต่สัตว์ไม่รู้ว่าเราจะเข้าไปช่วย จึงเป็นเรื่องอันตรายมาก ลูกน้องของเขาเคยได้รับบาดเจ็บถูกช้างเหยียบ แต่สิ่งที่ตอบแทนมีเพียงแต่การผูกข้อมือเรียกขวัญ  เท่านั้น การทุ่มเทของเพื่อนร่วมงาน ชมรมหมอสัตว์ป่าที่ร่วมกันแลกเปลี่ยน  ประสบการณ์ และผู้ใหญ่ ที่ให้โอกาส ทั้ง ดร. เพ็ญศักดิ์ จักษุจินดา อดีต ส.ว.สกลนคร, ผอ.สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า สามารถ สุมะโนจิตราภรณ์, ผอ.ส่วนศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติ เหล่านี้ล้วนสร้างกำลังใจให้เขาลุย งานอย่างต่อเนื่อง
 
สิ่งที่ผลักดันให้หมอล็อตทำงานด้านนี้มาถึง 5 ปีเต็ม ไม่ใช่เพราะเขารักสัตว์แต่อย่างใด แต่เป็นเพราะภารกิจของเขาเป็นภารกิจแห่งชีวิต ถ้าสำเร็จหมายถึงชีวิตหนึ่งที่ยังดำรงอยู่ในโลกนี้ โลกที่คนยัง   ทำร้ายป่าและสัตว์ป่าไม่หยุดไม่หย่อน....!!!

Walk on the wild side

Story by   KRITTIYA WONGTAVAVIMARN
(BangkokPost, Mar-04-08) 

But in his so-called "crappy life", he has helped save hundreds of lives, including elephants, bulls, tigers, warthogs, barking deer, boas and gibbons.
             แต่กว่าร้อยชีวิตที่เขาได้ช่วยเหลือไม่ว่าจะเป็น ช้าง กระทิง เสือ กวาง งูเหลือม ชะนี

Being a wild animal vet is not just about how to handle wildlife, but also emphasizes both animal and human safety. Pattarapol has travelled to remote corners of the country to monitor the health of domestic animals and local wildlife. His duties include wildlife disease diagnosis, prevention and response in 16 conservation areas in Thailand, as well as managing the potential risk of new and emerging diseases that can pose risks to the health of people and animals, wildlife conservation and economic productivity.
            การมีชีวิตอยู่ของเขาไม่ได้ดูแลแค่สัตว์ป่า แต่เขายังให้ความสำคัญไปถึงความปลอดในมุนษย์และสัตว์อีกด้วย นานมาแล้วที่เขาได้เดินทางไปยังพื้นที่ห่างไกลพร้อมทั้งให้การดูแลรักษาสัตว์เลี้ยง และสัตว์ป่าในท้องถิ่น ความรับผิดชอบของเขายังรวมไปถึง การวินิจฉัยโรคของสัตว์ป่า การป้องกันใน16พื้นที่อนุรักษ์ในไทย การเฝ้าระวังการเกิดโรคใหม่ที่จะมีความเสี่ยงต่อคน สัตว์ สัตว์ป่าอนุรักษ์

It is not all about vaccinating dogs and bandaging cats. Rather, a wild animal vet has to work in the fields of prevention, control and eradication of diseases and other health problems in wildlife and people, he explained. Every species behaves differently, so learning and understanding a conscientious approach to handling wildlife is crucial. Loving animals is not the point, but you have to show care and respect for the animals you are treating.
            มันไม่ใช่แค่การฉีดวัคซีน พันแผล ให้กับสัตว์เลี้ยงเท่านั้น สัตว์แพทย์สัตว์ป่าอย่างเขาต้องทำงานในพื้นที่คอยป้องกัน ควบคุม กำจัดโรคภัย ปัญหาสุขภาพสัตว์ป่า และคน จากประสบการณ์ของเขาสัตว์ทุกสายพันธุ์ มีพฤติกรรมที่แตกต่างกัน ดังนั้นเราจึงจำเป็นต้องเรียนรู้ เข้าใจในพฤติกรรมและรอบครอบในการปฏิบัติต่อสัตว์ป่า ความรักสัตว์ไม่ใช่จุดสำคัญ แต่คุณต้องแสดงให้เห็นถึงการเอาใจใส่กับสัตว์ที่รักษา

Pattarapol said he did not start off as an animal lover. Being a vet was not a childhood dream either. "It's not in my nature to 'meow' at kittens, or pat a dog on the head, you know. If anyone asks me what I do, I always say I'm a basketball player. Man, basketball is my passion," said the 1.86m tall basketball enthusiast.
             เขากล่าวกว่า “ผมไม่ได้รักสัตว์ และการเป็นสัตวแพทย์ไม่เคยอยู่ในความฝันวัยเด็กของผมเลย” หากมีใครมาถามผมว่าผมทำอะไร ผมจะตอบว่า “ผมเป็นนักบาสเกตบอล” ผมหลงใหลคลั่งไคล้ในบาสเกตบอล 

In his youth, Pattarapol was very different: He enjoyed fighting, getting drunk and skipping school. The turning point in his life was when he decided to study veterinary medicine at Mahanakorn University of Technology on an athletics scholarship.
            ในวัยเด็กของเขาแตกต่างจากวันนี้มาก เขาสนุกกับการต่อสู้ การดื่ม การโดดเรียน และจุดหักเหที่ทำให้เขาตัดสินใจเข้าเรียนด้านสัตวแพทย์ ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร เพราะได้รับโควตานักกีฬา

His reasoning was simple: "Many of my basketball friends quit playing when they were in college. I wanted to prove that academic and extra-curricular activities like athletes could go together," he said. "And I loved the challenge. I thought studying veterinary medicine must be really, really difficult and challenging, since the patients can't talk. All my friends laughed at me. But I just went for it. Who cared?" 
          เขาให้เหตุผลว่า “หลายคนต้องเลิกเล่นบาสเกตบาสเมื่อเข้าเรียนมหาวิทยาลัย และผมต้องการพิสูจน์ว่าการเรียนและการทำกิจกรรมสามารถทำควบคู่กันได้” และผมก็รักความท้าทาย การเรียนสัตว์แพทย์นั้นยากและท้าทายเพราะว่าสัตว์ไม่สามารถพูดกับเราได้ เพื่อนของฉันต่างหัวเราะฉัน แล้วถ้าฉันไม่ทำแล้วใครจะทำ

During his college days, when he was learning how to tend to sick or injured animals, Pattarapol was inspired by the extraordinary dedication and hard work in the field of wildlife conservation of Alongkorn Mahannop, a well-known elephant vet, and Sueb Nakasatian, the former head of the Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary, who committed suicide by shooting himself, focusing public attention to the plight of Thailand's forests and wildlife.
            ตลอดเวลาที่เรียนในมหาวิทยาลัย เขาได้เรียนรู้วิธีการดูแลสัตว์ป่วยและได้รับบาดเจ็บ เขาได้รับแรงบันดาลใจจากการอุทิศตนทำงานของ น.สพ.อลงกรณ์ มหรรณพ และ สืบ นาคะเสถียร หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ที่ได้ยิงตัวตายเพื่อการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า

"I watched their work on television and it was like 'Wow!', anaesthetising wild animals and providing them veterinary care were no easy tasks. I wondered how Alongkorn could handle such giant creatures. I wondered why Sueb Nakasatian helped the drowning deer by himself, with no one to help. I wondered who those guys were, and I wondered if I could help with their work," he recalled.
             “ผมได้ดูพวกเขาผ่านทางโทรทัศน์ มันน่าตื่นเต้นกับการจัดเตรียมอุปกรณ์รักษาสัตว์ การยิงยาสลบ นั้นไม่ง่ายเลย ผมประหลาดใจที่ได้เห็นการทำงานของ น.สพ.อลงกรณ์ มหรรณพ กับการจัดการสัตว์ขนาดใหญ่ ได้เห็นสืบ นาคะเสถียรต้องวาดรูปกวางด้วยตนเอง ไม่มีใครช่วยพวงกเขาเลย และถ้าผมสามารถช่วยพวกเขาได้คงจะดี” เขากล่าว

Hailing from Surin, the northeastern province well-known for its elephants, Pattarapol chose to spend his internship in elephant camps in his hometown and other rural areas. Working in the forest for days, weeks or months was not easy, he admitted. Years of hard work with wild animals, however, have taught him to live a life of service despite the difficulties involved.
             ด้วยความที่มีพื้นเพเป็นคนสุรินทร์ จังหวัดที่ได้ชื่อว่ามีชื่อเสียงเรื่องช้าง เขาจึงเลือกไปฝึกงานในค่ายช้างที่บ้านเกิดของเขาเองและในพื้นที่ชนบทอื่นๆ เขายอมรับว่าการทำงานอยู่ในป่าเป็นวันๆ เป็นอาทิตย์ๆ เป็นปีๆ นั้นไม่ง่ายเลย แต่ตลอดระยะเวลาหลายปีที่ทำงานกับสัตว์ป่านั้นได้สอนให้เขารู้จักใช้ชีวิตในแบบที่ยากลำบาก

"Elephants often kick me," he laughed. "I'm not mad at them, though. I've learned that it's difficult to tame wild animals ... their instincts are really strong. But many times I see their ears flap gently and they let me give them an injection. I realise that if you do things for others with good intentions, and with no expectation of receiving anything in return, things will run smoothly and easily," he said. 
            “ผมโดนช้างเตะประจำเลย” หัวเราะ “แต่ผมไม่โกรธมันหรอก เพราะการทำให้สัตว์ป่าเชื่องน่ะมันยาก มันเป็นสัญชาติญาณของสัตว์ แต่หลายครั้งผมก็เห็นนะว่ามันจะขยับหูให้ เป็นสัญญาณว่ายอมให้ผมฉีดยา มันทำให้ผมรู้ว่าการที่เราทำอะไรเพื่อใครด้วยความตั้งใจดีและโดยไม่หวังผลตอบแทนน่ะก็จะทำให้อะไรๆมันง่ายขึ้นเอง

With skill and a lot of experience capturing and restraining large wild animals, Pattarapol has worked with elephants and other animals when they need to be examined or when they need to be handled. If animals are hurt, he cleans their wounds, sews them up and gives antibiotics to help fight off infection.
            จากความเชี่ยวชาญและประสบการณ์การจัดการกับสัตว์ป่าขนาดใหญ่ เขาจึงมักจะได้ร่วมรักษาและวินิจฉัยอาการของช้างและสัตว์อื่นๆ เมื่อสัตว์ได้รับบาดเจ็บ เราก็จะทำความสะอาดบาดแผลให้มัน เย็บแผลให้มัน แล้วก็ให้ยาปฏิชีวนะ

As well as providing veterinary care for wild animals, Pattarapol tries to encourage the participation of local people in wildlife protection, spreading knowledge of the human impact on the environment and promoting the sustainable use of natural resources.
            เขายังมีส่วนในการกระตุ้นชาวบ้านให้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สัตว์ป่า ให้ความรู้เรื่องผลกระทบจากการกระทำของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมการรักษาธรรมชาติควบคู่ไปกับงานรักษาสัตว์อีกด้วย

Burying dead wild animals is always organised with the participation of local villagers, he said. "I want to raise awareness among local people that the death of wild animals is a big deal and local people should take responsibility.
            “การฝังศพสัตว์ป่าแต่ละครั้งนั้นมักจะได้รับความสนใจจากพวกชาวบ้าน ผมจึงต้องการทำให้พวกเขารู้ว่าการตายของสัตว์ป่านั้นเป็นเรื่องใหญ่และมันเป็นหน้าที่ที่ชาวบ้านต้องมีส่วนช่วยกันรับผิดชอบ”

"While healthy ecosystems that support rich biodiversity are mandatory to ensure the well-being of present and future generations, the numbers of wild animals are dwindling quickly from human actions. An imbalance in the ecosystem makes it very difficult for wildlife to survive," he added.
             ในขณะที่มนุษย์ได้รับการรองรับความเป็นอยู่ที่ดีจากระบบนิเวศน์ที่สมบูรณ์ จำนวนของสัตว์ป่านั้นกลับลดลงอย่างรวดเร็วจากน้ำมือของมนุษย์เอง ความไม่สมดุลทางธรรมชาติเช่นเองที่นี้ทำให้สัตว์ป่ามีโอกาสรอดชีวิตได้ยากขึ้น

"But it's necessary that we're all aware that these habitats are important to our lives and communities, so we all have to protect them," he said. 
                "มันเป็นสิ่งจำเป็นนะที่เราควรจะตระหนักถึงว่าสิ่งมีชีวิตเหล่านั้นก็มีความสำคัญต่อชีวิตและชุมชนของเรา เราควรที่จะช่วยกันอนุรักษ์พวกเค้า"

Pattarapol believes that people are no different from other animals in terms of their basic needs for survival. "But apparently we think too highly of our own species and think that we are better than other living things. 
            เขาเชื่อว่ามนุษย์เรานั้นไม่ได้แตกต่างไปจากสัตว์อื่นๆเลยในเรื่องของความต้องการการอยู่รอด แต่เรามักจะคิดถึงตัวของเราเองมากเกินไป เราชอบคิดว่ามนุษย์ประเสริฐกว่าสัตว์อื่นๆ

"That's why animals living in the wild are always victims of human exploitation ... being shot or trapped. Some villagers release domestic farm animals into forest areas in search of food, and that can lead to the transmission of disease from livestock to wildlife, and potentially from animals to humans," he said.   
               นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมสัตว์ป่าจึงมักจะตกเป็นเหยื่อของการหาผลประโยชน์ของมนุษย์ ไม่โดนยิงก็โดนกักขัง ชาวบ้านบางคนก็ปล่อยสัตว์จากในฟาร์มเข้าไปหากินในพื้นที่ป่า ซึ่งนั่นน่ะจะทำให้เกิดการแพร่กระจายของโรคจากปศุสัตว์ไปสู่สัตว์ป่า แล้วก็อาจจะส่งต่อไปยังมนุษย์ได้อีกด้วย”

"It's a wildlife vet's responsibility to prevent and improve responses to diseases that may threaten or impact wildlife, agriculture and human health in the future."
             มันเป็นหน้าที่ของหมอสัตว์ป่าที่ต้องดูแลป้องกันโรคเหล่านั้นเพื่อไม่ให้มาคุกคามสัตว์ป่า การเกษตรกรรม และมนุษย์

            When Pattarapol is not handling and caring for wild animals, he gives courses on how to handle them for veterinary students at many local universities, and he is looking forward to seeing a new generation of wild animal vets. 
             เวลาที่เขาไม่ได้ไปรักษาสัตว์ เขาก็จะไปบรรยาย ให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการดูแลสัตว์ป่าในมหาวิทยาลัยต่างๆ และเขาก็มีความหวังที่จะได้เห็นคนรุ่นใหม่ที่จะก้าวมาเป็นหมอสัตว์ป่าในอนาคต 

             "Even if I successfully treat a wounded deer or a sick elephant, my work is not done. I want to make this profession easy for a new generation of vets. To be the only one carrying a medicine kit, for me, is not cool. It's better to work as a team, so you can have time to appreciate wildlife and enjoy the mountains. And if you're not working alone, it means that more sick animals can be saved." 
             “แม้ว่าผมจะรักษาสัตว์ได้สำเร็จ แต่ผมก็ถือว่างานของผมยังไม่จบ ผมอยากจะทำให้งานนี้มันง่ายขึ้นสำหรับคนรุ่นต่อไปที่จะมาเป็นแบบผม การเป็นหมอสัตว์ป่าคนเดียวสำหรับผมแล้วมันไม่ได้เท่เลย มันคงจะดีกว่าถ้าเราได้ทำงานเป็นทีม และถ้าหากคุณไม่ได้ทำงานอยู่อย่างโดดเดี่ยว นั่นหมายความว่าสัตว์ที่บาดเจ็บอีกมากมายก็จะได้รับการช่วยชีวิต”

--หนูชบาแก้ว--

 สัตวแพทย์ให้น้ำเกลือและยาลูกช้างป่า Date:03-03-2551|11:25น.
                ส่วนแผลเน่าที่หาง เจ้าหน้าที่ยังหวังว่าจะรักษาให้หายได้ โดยที่ไม่ต้องตัดหางทิ้ง กว่า 10 วันแล้ว ที่ลูกช้างป่าเพศเมีย อายุ 1 เดือนเศษ ยังรักษาตัวภายในหน่วยพิทักษ์ป่าสีระมัน อำเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง บาดแผลตามลำตัวแห้งสนิท เหลือเพียงส่วนหางที่พบแผลเน่าถึงกระดูกอ่อน     นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน สัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ต้องให้น้ำเกลือและยาปฏิชีวนะบำรุงร่างกายเพื่อรักษาชีวิตลูกช้างไว้ก่อน … (เสียง นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน, สัตวแพทย์ประจำอุทยานแห่งชาติ)

สัตวแพทย์ยื้อตัดหางลูกช้างป่า Date : 03-03-2551 | 05:30 น
                ช่วงบ่ายวันนี้ คณะสัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้เข้าตรวจบาดแผลเน่าบริเวณส่วนหางของลูกช้างป่า เพศเมีย วัยประมาณ 1 เดือน ซึ่งพบส่วนหางใกล้ขาด และบริเวณโคนหางมีแผลลึกถึงกระดูกอ่อน จึงได้ฉีดยาปฏิชีวนะและยากันบาดทะยัก โดยกำชับเจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์ป่าสีระมัน อ.เขาชะเมา จ.ระยอง เฝ้าดูแลห้ามแปลงไต่ตอม นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน สัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เปิดเผยว่า แผลบริเวณปลายหางคงต้องปล่อยให้เปื่อยและหลุดไปเอง ส่วนที่โคนหาง จะรอดูบาดแผลไปอีกระยะ หากยังรักษาไม่หายและลุกลามก็จำเป็นต้องตัดทิ้ง

 ลูกช้างป่าที่พลัดตกเขาอาจต้องตัดหาง Date : 01-03-2551 | 17:30 น.
                เป็นเวลากว่า 1 สัปดาห์แล้ว ที่ลูกช้างป่าเพศเมีย อายุ 1 เดือนเศษ พลัดหลงจากแม่และตกเขาห้อยหัว อำเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง ยังคงได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด จากเจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์ป่า"สีระมัน" โดยบาดแผลฟกช้ำและถลอกตามลำตัวหายดีเป็นปกติ ยังเหลือเพียงบาดแผลที่หาง ซึ่งเริ่มเน่าและมีหนอนชอนไชไปจนถึงกระดูกอ่อน นายพิทักษ์ ยิ่งยง หัวหน้าหน่วยพิทักษ์ป่า สีระมัน เปิดเผยว่า ในวันพรุ่งนี้ สัตวแพทย์ จะเข้าไปดูบาดแผลอีกครั้ง และอาจต้องตัดหางทิ้ง เพื่อไม่ให้ลุกลาม ขณะที่ลูกช้างยังแข็งแรงร่าเริง และกินนมได้ตามปกติ

 พร้อมส่งลูกช้างคืนสู่ป่า Date : 24-02-2551 | 19:00 น.
                เมื่อคืนนี้ ชาวบ้านตำบลห้วยทับมอญ อำเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง ยังเห็นรอยเท้าโขลงช้างอยู่บริเวณรอบหมู่บ้าน ทำให้พืชสวนที่ปลูกไว้ ได้รับความเสียหาย ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์ป่าสีระมัน ให้เข้าไปตรวจสอบ ชาวบ้านเปิดเผยว่า ได้เตรียมป้องกันโขลงช้างป่าเข้ามาทำอันตราย ด้วยการนำแผ่นเหล็กไปแขวนไว้ และตีให้เกิดเสียงดัง เพื่อให้โขลงช้างตกใจและหนีไป . (เสียง ชาวบ้าน ต.ห้วยทับมอญ) ขณะนี้ ลูกช้างป่าเพศเมีย วัย 1 เดือนเศษ ที่พลัดหลงกับแม่ช้างและเจ้าหน้าที่ได้นำมาช่วยเหลือรักษาอาการบาดเจ็บ มีอาการดีขึ้น เหลือเพียงบาดแผลที่ปากและสะโพกขวา พร้อมที่จะส่งคืนสู่ป่าแล้ว เจ้าหน้าที่ได้คอยเฝ้าสังเกตว่าเมื่อไหร่แม่ช้างมาส่งเสียงตามหาลูก ก็จะปล่อยลูกช้างไปทันที

 จ้าหน้าที่เฝ้าระวังลูกช้างติดเชื้อ Date : 22-02-2551 | 11:25 น.
                ลูกช้างป่าเพศเมีย วัยประมาณ 1 เดือนเศษ ยังคงได้รับการดูแลจากเจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์ป่าสีระมัน อ.เขาชะเมา จ.ระยอง ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อรักษาบาดแผลตามลำตัวที่เกิดจากการพลัดตกลงเขาห้อยหัว หมู่ 8 ต.ห้วยทับมอญ เมื่อหลายวันก่อน อาการโดยทั่วไปแข็งแรง และเป็นมิตรกับเจ้าหน้าที่ ที่นำนมไปให้ดูด หลังจากที่ข่าวการช่วยลูกช้างป่าแพร่กระจาย ทำให้มีชาวบ้านทั้งในและนอกพื้นที่แห่เข้าไปดูความน่ารัก บางคนก็ใช้มือลูบคลำ ซึ่งลูกช้างก็ไม่ได้ตื่นกลัว
                นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน สัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เปิดเผยว่า ขณะนี้แปลตามลำตัวบางจุดเริ่มแห้งและตกสะเก็ดบ้างแล้ว อาการโดยทั่วไปจึงไม่น่าวิตก แต่สิ่งที่กังวลคือ แผลที่ยังไม่แห้งอาจติดเชื้อจากการสัมผัสคนได้ง่าย และจะลามไปสู่การเป็นบาดทะยักได้  

 

  รายการคนค้นคน
"หมอล็อต หมอสัตว์ป่า"
ออกอากาศวันที่ 8,15 มกราคม 2551 เวลา 22.05 น.

เรียนหมอมันท้าทายดี แต่เรียนหมอธรรมดามันก็ง่ายไป ผมเลยเรียนเป็นหมอสัตว์ เพราะสัตว์มันพูดไม่ได้ จะเจ็บจะป่วยก็เดินออกมาบอกใครไม่ได้ แต่มนุษย์เรา เมื่อเจ็บไข้ได้ป่วยก็สามารถบอกกล่าว และดูแลตัวเองได้ ผมจึงตัดสินใจที่จะเรียนสัตวแพทย์ ทั้งๆ ที่ตอนแรกก็ไม่รู้ว่าสัตวแพทย์คืออะไร”

เสี้ยวความคิดหนึ่ง ที่เป็นแรงบันดาลใจ ให้นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน หรือที่วงการสัตวแพทย์รู้จักในนาม “หมอล็อต” สัตวแพทย์หนุ่มไฟแรงวัย 28 ปี อดีตเด็กชายหัวโจ๊กจอมเกเรแห่งเมืองสุรินทร์ ได้ตัดสินใจพาตัวเอง เข้าสู่เส้นทางของการเป็นหมอรักษาสัตว์ป่า จากที่เคยเป็นเด็กหัวดื้อ ยกพวกตีรันฟันแทง และเป็นคนที่คลั่งไคล้ในกีฬาบาสเก็ตบอล จนได้เข้าร่วมทีมสโมสรธนาคารกรุงเทพฯ ซึ่งคนรอบข้างตัวเขา ก็ไม่มีใครเชื่อเลยว่า คนอย่างหมอล็อตจะสามารถเรียนหมอได้ บางคนมองว่าเป็นเรื่องแปลก และบางคนก็ไม่เชื่อว่าการเล่นกีฬา กับการเรียนหมอมันจะไปด้วยกันได้ ทำให้หมอล็อต ต้องลุกขึ้นมาพิสูจน์ตัวเอง ให้ทุกคนเห็นว่าการเรียนหมอ กับการเล่นกีฬาสามารถไปด้วยกันได้ เขาจึงตกลงใจเข้าเรียนในคณะสัตวแพทย์ศาสตร์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร

หลังจากชีวิต ได้เริ่มต้นเข้ามาเดินอยู่ในเส้นทาง การเรียนคณะสัตวแพทย์ หมอล็อตก็เริ่มซึมซับจริยธรรม ความภาคภูมิใจแห่งวิชาชีพของตน และมองเห็นถึงการทำงานอันเต็มเปี่ยมด้วยความเสียสละ ของสัตวแพทย์รุ่นพี่หลายๆ ท่าน อีกทั้งยังมีความคิดว่า ทำอย่างไรเราถึงสามารถ แบ่งเบาภาระหน้าที่เหล่านั้นได้บ้าง “ผมเห็นสัตวแพทย์รุ่นพี่หลายๆ ท่านที่เขาทำงานในสังคม แล้วเขาเหนื่อยเขาท้อ เราก็คิดว่าทำยังไงเราถึงจะไปช่วยเขาได้บ้าง เช่น คุณหมออลงกรณ์, คุณหมอปรีชา, คุณหมอปานเทพ, คุณหมอสุเมธ หลายๆ ท่านที่เขาทำงานในด้านนี้ เรารู้สึกว่าทำอย่างไร เราถึงไปช่วยแบ่งเบาภาระพี่ๆ เขาได้บ้าง ตอนนั้นที่เราเป็นนักศึกษาสัตวแพทย์ก็เริ่มคิด คิดว่าจะเป็นหมอรักษาช้าง เพราะพื้นเพเป็นคนสุรินทร์ เราก็รู้สึกว่าเราผูกพันกับช้าง เห็นช้างเจ็บ ช้างป่วยเราก็สงสัยว่าทำไมไม่มีใครมารักษา”

หมอล็อตเป็นหนึ่งผลผลิต จากโครงการเคี่ยวเข้มบันฑิตใหม่หมอสัตว์ป่า ซึ่งโครงการนี้ เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยหล่อหลอมให้เขามีความรู้ ความเชี่ยวชาญ เรื่องการรักษาสัตว์ป่ามากขึ้น และประสบการณ์ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่ง ที่ช่วยหล่อหลอม ความเป็นหมอรักษาสัตว์ป่าในตัวเขาก็คือ การออกฝึกงานภาคสนามในแต่ละเทอม ซึ่งหมอล็อตจะออกเดินทางสู่ป่าเขา และชนบทในพื้นที่ทุรกันดาร พร้อมแบกเป้คู่ใจ ที่ภายในบรรจุไปด้วยเวชภัณฑ์ และยาในการรักษาสัตว์มากมาย เพื่อไปดูแลรักษาสุขภาพสัตว์ให้กับชาวบ้านในชุมชน

“เมื่อผมเดินทางไปที่ไหน ชาวบ้านก็ดีใจเอาสัตว์มาให้รักษาเยอะ เรารู้สึกสิ่งที่เราทำให้กับชาวบ้าน โดยไม่ได้หวังผลอะไร แต่ผลที่มันออกมาจากสิ่งที่เราทำ มันเป็นความรู้สึกที่ดีมาก เราก็เกิดความรู้สึกว่า บางครั้งการทำอะไรไปโดยไม่หวังผลตอบแทน สิ่งที่เราได้มันอาจไม่ได้กลับมาเดี๋ยวนั้น มันอาจจะได้กลับมาในระยะยาว แต่เมื่อมันได้กลับมา จะเป็นความรู้สึกที่ประทับใจ ภูมิใจ ตื้นตันใจมาก” ด้วยประสบการณ์จากการเคี่ยวกรำ ฝึกฝนวิชาชีพด้านสัตวแพทย์มาตลอดระยะเวลา 6 ปี หลังจากจบการศึกษา สัตวแพทย์หนุ่ม ก็ได้เริ่มเข้าทำงานเป็นหมอกรมปศุสัตว์ที่สถาบันวิจัย และบริการสุขภาพช้างแห่งชาติที่ จ.สุรินทร์ บ้านเกิดเป็นแห่งแรก

หลังจากนั้นไม่นาน ทางกรรมาธิการสิ่งแวดล้อม ก็มีการสรรหาบุคคล ที่จะมาดำเนินการแก้ไขปัญหาช้างในประเทศไทย หมอล็อตก็ได้รับคัดเลือก ให้เป็นผู้ปฏิบัติงานในวุฒิสภา ในตำแหน่งอนุกรรมาธิการ ทรัพยากรธรรมชาติ การทำงานในตำแหน่งนี้ แม้จะเป็นตำแหน่ง ที่สัตวแพทย์หลายคนใฝ่ฝัน เป็นตำแหน่งที่มีเกียรติมีศักดิ์ศรี และมีหน้ามีตาในสังคม แต่ด้วยเป้าหมาย และอุดมการณ์ที่หนักแน่นของหมอล็อตว่า สัตวแพทย์ต้องทำงานด้านการรักษา มิใช่เพียงทำงานในเชิงนโยบาย จึงทำให้เขาตัดสินใจลาออก จากการทำงานในรัฐสภา

“ผมทำงานที่รัฐสภาอยู่ประมาณ 3 ปี ผมก็ขอลาออกจากกรรมาธิการ เพราะผมคิดว่าผมเรียนสัตวแพทย์มาก็เพื่อรักษา แต่งานในกรรมาธิการเป็นงานเชิงนโยบาย เราไม่ได้รักษาสัตว์เลย เราก็รู้สึกอึดอัด ก็เลยขอลาออก เพราะมันไม่ใช่เป้าหมายของเรา เป้าหมายของเราคือการรักษา การดูแลสัตว์โดยตรง” ด้วยความคิดที่ว่า ในเขตพื้นที่อนุรักษ์ทั่วประเทศ ยังไม่มีสัตวแพทย์เข้าไปร่วมดำเนินการ การจัดการเรื่องสุขภาพสัตว์ป่า ทั้งๆ ที่ทรัพยากรสัตว์ป่าภายในประเทศมีจำนวน และมีความหลากหลายทางพันธุกรรมมาก มีปัญหาเรื่องสัตว์บาดเจ็บเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา

เมื่อมองเห็นถึงปัญหา หมอล็อตจึงได้เสนอโครงการ กับทางกรรมาธิการก่อนที่จะออกจากการทำงาน จึงได้เกิดเป็นโครงการนำร่อง เกี่ยวกับโครงการช่วยเหลือสัตว์ป่า ในพื้นที่อนุรักษ์ ร่วมกับกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช โครงการนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เมืองไทย มีสัตวแพทย์รักษาสัตว์ป่าในเขตพื้นที่ป่า (Wildlife Veterinarian) เป็นคนแรกของประเทศ นั่นก็คือหมอล็อต หลังจากที่หมอล็อต ได้เข้ามาเป็นสัตวแพทย์รักษาสัตว์ป่า ในเขตพื้นที่ป่า เขาก็ทุ่มเททั้งแรงกายแรงใจ ทำงานที่ถือว่าเป็นหน้าที่ ที่ตนได้รับมอบหมาย อย่างไม่ขาดตกบกพร่อง ถึงแม้ว่าต้องเผชิญกับอันตรายนานัปการ ทั้งอันตรายจากสัตว์ป่าที่บาดเจ็บ โรคภัยต่างๆ ที่แฝงอยู่ในป่าลึก และกลุ่มผู้ลักลอบล่าสัตว์ป่า แต่นั่นก็มิได้เป็นเหตุผลที่ทำให้เขาหยุดความตั้งใจ ในการรักษาสัตว์ป่าเหล่านี้เลย

ภารกิจของหมอล็อต มิใช่ทำเพื่อความสุขสบายของตนเอง และครอบครัว แต่ภารกิจทุกภารกิจที่ทำ ก็เพื่อเหล่าสัตว์ป่าทั่วประเทศ ที่ยังรอคอยการเยียวยา การรักษาดูแล เขาเปรียบเสมือนผู้ไถ่บาป ให้กับมนุษย์ผู้รุกรานพื้นที่ และชีวิตความเป็นอยู่ของสัตว์ป่า เมื่อมนุษย์เรา เป็นผู้ทำให้สัตว์ป่าต้องทุกข์ทรมาน หมอก็จะเป็นคนรักษาสัตว์เหล่านั้น ให้พ้นจากความเจ็บป่วย และให้ความรู้กับชาวบ้าน เพื่อเปลี่ยนความคิดให้ช่วยกันรักษา และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมรอบๆ ตัว เพื่อคนสามารถอยู่ร่วมกับสัตว์ป่าได้ โดยไม่เบียดเบียนกัน

ช่วยชีวิต "กวางป่า" ขาติดกระป๋อง
อำนวย อินทรักษ์ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช

          ระยะ 2-3 ปีมานี้มักจะมีข่าวเกี่ยวกับสัตว์ป่าบาดเจ็บอยู่บ่อยๆ โดยเฉพาะช้าง เพราะเป็นสัตว์ใหญ่ คนรู้สึกว่าตัวเองผูกพันกับช้าง และเกรงว่าจะสูญพันธุ์ไปจากป่าเมืองไทย สาเหตุสำคัญที่ทำให้เจ็บป่วยก็เนื่องมาจากคน เพราะคนที่อยู่ใกล้ป่ากับช้างป่าขัดแย้งกัน โดยช้างป่ามักจะออกจากป่ามากินพืชไร่ที่คนปลูก เหตุที่ช้างออกจากป่ามากินพืชไร่ของชาวบ้าน เป็นเพราะป่าแถวนั้นเคยเป็นที่อยู่ของช้างมาก่อนที่คนจะถางป่าเอามาเป็นไร่ และการป้องกันการไล่ล่าช้างป่าดีขึ้น ทำให้การล่าช้างเอางาลดลง ช้างป่าก็เลยไม่ค่อยจะกลัวคนอีกต่อไป แม้จะจุดประทัดไล่ บ้างก็เอาไฟฟ้าแรงต่ำจากแบตเตอรี่มาล้อมเป็นรั้ว ก็แค่ทำให้ช้างสะดุ้งตกใจเท่านั้น แล้วมันก็สรุปได้ว่าไม่ถึงกับตาย ก็พยายามมากินพืชปลูกอีกในที่สุดเจ้าของไร่มักจะแก้ปัญหา โดยใช้ปืนผูก หรือจั่นห้าว บ้างก็ใช้แร้วดักช้าง ทำให้บาดเจ็บทุกข์ทรมาน เจ้าหน้าที่ก็จับมือใครดมไม่ได้  แต่ตามความเป็นจริงแล้ว สัตว์ที่ป่วยหรือบาดเจ็บไม่ได้มีแต่ช้างเท่านั้น สัตว์อื่นๆ ก็เจ็บป่วยจากคนเหมือนกัน แต่ไม่ค่อยเป็นเรื่องใหญ่โต นั่นเป็นเพราะสัตว์อื่นนอกจากช้างตัวเล็ก และคนมีความรู้สึกผูกพันน้อยกว่าช้าง ขณะนี้กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้จ้างนายสัตวแพทย์ประจำกรมขึ้นมาแล้ว คือ น.สพ.ภัทรพล มณีอ่อน หรือ "หมอล็อต" พอได้รับรายงานว่ามีสัตว์บาดเจ็บที่ไหน หมอล็อตก็ตามไปรักษา

          วันหนึ่ง หมอล็อตได้รับแจ้งจากอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ว่ามีกวางบาดเจ็บ ก็รีบบึ่งรถไปเขาใหญ่ทันที ไปถึงเขาใหญ่ก็มีหัวหน้าอุทยานฯ เขาใหญ่ และหัวหน้าฝ่ายวิชาการ คือนายสมบัติ พิมพ์ประสิทธิ์ พร้อมกับคนรักสัตว์ป่าอีกคน คือนายดุลสิทธิ์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา เขาตามหากวางบาดเจ็บไม่นานก็เจอใกล้กับที่กางเต็นท์ลำตะคอง มันเดินโขยกเขยก เพราะเจ็บที่ขาหลังข้างซ้าย จะเข้าไปดูใกล้ๆ มันก็หนีห่างออกไป ในที่สุดต้องนั่งบนรถกระบะเฉียดเข้าไปใกล้ จึงรู้สาเหตุการบาดเจ็บ

          ที่ต้องนั่งรถเพราะกวางกลัวคนเดินเข้าหามากกว่ากลัวรถยนต์ ทำไมเป็นอย่างนั้นก็น่าคิดอยู่ กีบหลังข้างซ้ายของมันมีกระป๋องสวมอยู่ คงจะเป็นกระป๋องปลาที่คนกินแล้ววางทิ้งเรี่ยราด มันเดินไปสวมเข้าพอดีกับกีบ หมอล็อตตรวจและวินิจฉัย ตรงที่กีบติดกระป๋องรอยต่อระหว่างหนังกับกีบมีเส้นประสาทอยู่มาก ที่สำคัญเป็นกวางที่อยู่ระหว่างให้นมลูก มีลูกน้อยเดินตามตลอดเวลา และคาดว่าลูกกวางมีอายุไม่เกิน 2 เดือน หมอล็อต บอกว่า ถ้าแม่กวางป่วยคุณภาพของนมก็จะลดลง หรือถ้าแม่มีเชื้อโรค เชื้อโรคนั้นก็จะถ่ายไปถึงลูกด้วย เรียกว่า เจ็บที่แม่แต่กระเทือนถึงลูก

          จากนั้นหมอล็อตจึงตัดสินใจใช้ยาสลบ แต่ปัญหามีว่ายาสลบเหลือเพียงโดสเดียวเท่านั้น เพราะฉะนั้นคนยิงยาสลบต้องแม่น ไม่พลาดเด็ดขาด รถกระบะเคลื่อนที่เข้าไปใกล้ๆ เจ้าหน้าที่ที่เหลือคอยกันไม่ให้มันหนีเข้าป่า ระยะยิงยังห่างเกินไป แล้วลูกของมันซึ่งคงจะรู้ความเจ็บปวดของแม่ ก็คลอเคลียไม่ห่างเลย บางครั้งมีต้นไม้บัง ต้นไม้กับลูกของมันเป็นอุปสรรคไม่น้อย ยาสลบนัดแรกโดนที่ท้อง ก่อนเข็มจะร่วงลงดิน ทำให้ยาไม่เดินเข้าสู่ร่างกาย ทั้งที่โดยปกติแล้วระบบกลไกของปืนยิงยาสลบนั้น ยาจะเดินทันทีที่เข็มปักเข้าเป้าหมาย แต่เพราะเข็มเฉียดท้องนิดเดียว กลไกการฉีดยาจึงไม่ทำงาน เจ้าหน้าที่บรรจุปืนยิงใหม่อีกครั้ง คราวนี้ไม่พลาด เข้าที่สะโพกหลังข้างขวาเต็มๆ มันยืนซึมอยู่ครู่หนึ่ง แล้วค่อยๆ นอนลงและหลับ เจ้าหน้าที่ค่อยๆ ย่องเข้าไปหา ขณะที่ลูกกวางถอยออกไปยืนดูอยู่ห่างๆ

          จากนั้นหมอล็อตเข้าไปตรวจและดึงกระป๋องออก พบว่ากระป๋องสวมลึกเข้าไปมากจนสวมกีบกวางมิด หนังถลอกจนเกือบถึงเนื้อ เลือดแห้งเกรอะกรัง เนื้อบวมเป่งและเขียวช้ำ หมอล็อตจึงให้ยาฆ่าเชื้อ วิตามิน ยาฆ่าเห็บหมัด วัคซีนกันบาดทะยัก และยาผงไล่แมลงและป้องกันหนอน แม่กวางสลบไปราวครึ่งชั่วโมงก็ฟื้น ก่อนที่ลูกของมันจะวิ่งตรงรี่เข้ามาหาแม่ และพากันกลับเข้าป่าไป และนั่นเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันเสาร์ที่ 27 ม.ค. 2550 และจนถึงขณะนี้ทีมงานที่รักษามั่นใจว่า กวางแม่ลูกคู่นี้ปลอดภัย จากเหตุการณ์ดังกล่าวทางอุทยานฯ ขอร้องให้นักท่องเที่ยวอย่าทิ้งขยะในเขตอุทยานฯ ดังในกรณีแม่กวางป่าติดกระป๋อง หรือแม้แต่ถุงพลาสติกและห่อขนมก็ตาม เพราะหากสัตว์ป่ากินเข้าไปอาจถึงตายได้

ขอบคุณข้อมูลจาก น.ส.พ.ข่าวสด ฉบับวันที่ 4 มีนาคม 2550

งานเสวนา "อนาคตช้างไทยใครกำหนด"
เมื่อบ่ายวันอาทิตย์ที่ 16 ธันวาคม 2550
วิทยากรในการสนทนาได้แก่
1. น.สพ.อลงกรณ์ มหรรณพ
2. น.สพ.ภัทรพล มณีอ่อน(หมอสัตว์ป่า) หมอล็อต
3.ผศ.ดร.นริส ภูมาภาคพันธ์
4.นายรักษา สนินทบูรณ์

ครึ่งแรกของการเสวนาเป็นแนะนำตัวของวิทยากรแต่ละท่าน
คุณหมอล็อตแนะนำตัวเหมือนในหนังสือ ค.คน ทุกบรรทัดเลย55
ได้ข้อมูลเพิ่มว่าเคยไปนักบาสฯที่สิงคโปร์ มาก่อนเป็นสัตวแพทย์เต็มตัว

พอครึ่งหลังวิทยากรแต่ละท่านก็งัดวิทยายุทธ์ ออกมากันเต็มที่
ทั้งเรื่องสถานการณ์ช้างป่าในไทย
พื้นที่ของช้างป่า
ถิ่นที่อยู่ของช้างป่า
การป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุกับช้าง
แนวทางการป้องกัน

ส่วนคุณหมอล็อตก็บรรยายเกี่ยวกับภารกิจและพันธกิจของสัตวแพทย์สัตว์ป่า
และยังได้เล่าถึงการทำงานในแต่ละภารกิจด้วย

หลังจบการเสวนาก็มีการถ่ายภาพหมู่รวมกัน

ภาพข่าวโดย...นู๋กานต์
บรรยายโดย...นู๋กานต์

*ภาพไม่ค่อยชัดเนื่องจากคนถ่ายนั่งอยู่ไกลเลยต้องซูมเยอะมากๆประกอบกับการตั้งค่าisoสูง

     สำนึกรักษ์ธรรมชาติของคนไทยเวลานี้กล่าวได้ว่าเป็นกระแส หรือแฟชั่น เพราะถ้าใครไม่พูดถึงเรื่อง "โลกร้อน"ก็ถือว่าตกยุคการรณรงค์รักษ์โลกช่วยลดมลพิษที่จัดกันมากมายจึงไม่ต่างอะไรกับสายลมที่พัดผ่านเพียงชั่วครู่ชั่วยามให้หลงดีใจท่ามกลางอากาศร้อนอบอ้าวของมวลก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เก็บกักความร้อนครอบ คลุมห่อหุ้มไปทั่วชั้นบรรยากาศโลกคนส่วนใหญ่ยังมองอะไรเป็นเรื่องไกลตัวเช่นเปิดแอร์นิดหน่อยคงไม่เป็นไรเราคนเดียวคงไม่ทำให้โลกร้อนขึ้นมากมาย หรือใช้ถุงพลาสติกใบนิดเดียวคงไม่เป็นไร แต่ถ้าย้อนคิดถึงคำกล่าวว่า "เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว"ฉันใด ก็จะตระหนักได้ว่า ทั้งการนั่ง เดิน กิน ขับถ่ายของเรา ล้วนเป็นตัวเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมคนส่วนใหญ่ยังมองอะไรเป็นเรื่องไกลตัวเช่นเปิดแอร์นิดหน่อยคงไม่เป็นไรเราคนเดียวคงไม่ทำให้โลกร้อนขึ้นมากมายหรือใช้ถุงพลาสติกใบนิดเดียวคงไม่เป็นไรแต่ถ้าย้อนคิดถึงคำกล่าวว่า"เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว" ฉันใด ก็จะตระหนักได้ว่า ทั้งการนั่ง เดิน กิน ขับถ่ายของเรา ล้วนเป็นตัวเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม  ท่ามกลางกระแสตื่น "โลกร้อน" ของคนเมือง ยังมีองค์กรเล็กๆ อย่าง มูลนิธิช้างแห่งประเทศไทยจัดกิจกรรมช่วยโลกและสรรพสัตว์ให้มีชีวิตที่สมดุลอย่างต่อเนื่องมานานกว่า15ปีโดยเฉพาะกิจกรรมนำเยาวชนจากโรงเรียนต่างๆไปช่วยกันเสริมโป่งช้างและสัตว์ป่า ณ อุทยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทั่วประเทศ ล่าสุด เมื่อวันที่ 10-11 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา จัดขึ้นที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ผืนป่ามรดกโลกแห่งที่ 2ของไทย(แห่งแรกคือ"ทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง")ภาวะโลกร้อนทำให้เขาใหญ่ได้รับผลกระทบโดยตรงทำให้หน้าแล้งก็แล้งขึ้นอย่างสาหัสพอถึงหน้าฝนก็มีปริมาณน้ำฝนตกมากขึ้นเป็นประวัติการจนเกินความจำเป็นแล้วยังต้องให้บริการนักท่องเที่ยวที่นับวันจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆหลังจากอนุญาตให้พักค้างแรมด้วยเต็นท์ได้ ทำให้สถิตินักท่องเที่ยวบนเขาใหญ่ปี 2549สูงกว่า 9 แสนคน ปริมาณรถยนต์กว่า 1.6 แสนคัน ผลที่ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คือมลพิษทั้งทางอากาศและขยะที่แต่ละคนสร้างขึ้นอย่างต่ำครึ่งกิโลกรัมต่อคนต่อวันรวมแล้วปีละหลายหมื่นตันกลายเป็นปัญหาใหญ่ในการกำจัดอยู่ในขณะนี้เมื่อขยะล้นเกินจนเกิดการบูดเน่า พอหมูป่ามาคุ้ยขยะกิน ก็ติดเชื้ออหิวาตกโรคจากขยะครั้นหมูป่าถูกเสือล่าไปกิน ทำให้เสือบนเขาใหญ่ตายเพราะติดเชื้อไปแล้ว 4 ตัว ส่งผลให้กวางที่เป็นอาหารของเสือมีจำนวนมากขึ้นสัตว์ผู้ล่าอย่างหมาในก็เพิ่มตามไปด้วย ชาวบ้านรอบเขาใหญ่เกลียดหมาใน จึงวางยาเบื่อในซากไก่ให้หมาในกิน แต่ซากไก่ที่วางไว้นานจนหนอนขึ้น กลายเป็นอาหารของแร้ง แร้งกินก็ตาย จนกล่าวได้ว่าแร้งฝูงสุดท้ายหายไปจากเขาใหญ่แล้ว เหล่านี้ทำให้ระบบนิเวศที่ประกอบด้วยผู้ล่า ผู้ถูกล่า และการย่อยสลายไม่สมดุล โดยมีมนุษย์เป็นจุดเริ่มต้น และเป็นตัวเร่งให้ระบบนิเวศเลวร้ายลง แล้วทำไมมูลนิธิช้างฯ ต้องจัดกิจกรรมเสริมโป่ง? เพราะ "โป่ง" คือแอ่งดินในป่าที่มีแร่ธาตุหลายชนิด อันเป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิตของสัตว์ การเสริมโป่งคือการทำอาหารให้สัตว์ป่า ณ ครัวของสัตว์ป่าเอง โดยเฉพาะสัตว์กินพืชจำเป็นต้องกินดินโป่งอย่างนกจะได้รับแคลเซียมจากโป่งไปเก็บสะสมไว้สร้างเปลือกไข่ให้แข็งแรง สีขนสดสวย ส่วนกวางถ้าขาดแร่ธาตุจากโป่ง ขนจะไม่ยาว ขาจะไม่งอก กระดูกจะนิ่ม หรือสัตว์ที่ตั้งท้องจะได้รับแร่ธาตุจากการกินดินโป่ง โป่งจึงเปรียบเสมือนโรงพยาบาลสัตว์ป่าด้วย แม้แต่นกเงือกยังมาคลุกดินโป่งเพื่อฆ่าไรที่เกาะตัวมันขณะที่ช้างจะมาคลุกดินเพื่อรักษาแผลนอกจากได้ร่วมปลูกป่าและเสริมโป่งแล้วเด็กๆยังได้รับความรู้เรื่องธรรมชาติชีวิตสัตว์ และเบื้องหลังเบื้องลึกการทำงานของเจ้าหน้าที่ โดยมี "หมอล็อต" ภัทรพล มณีอ่อน นายสัตวแพทย์ประจำอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่หมอหนุ่มมาดเซอร์ ผู้อุทิศตัวเพื่อสัตว์ป่า เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ และประสบการณ์ ให้น้องๆ ฟังอย่างเป็นกันเอง ชนิดถูกใจวัยใส วัยทีน เพราะหมอล็อตต้องช่วยเหลือสัตว์ป่าที่บาดเจ็บถึงในป่า เป็นการทำงานที่ลำบากและท้าทาย พบเจอปัญหาและผลกระทบที่คาดไม่ถึงมากมายที่ต้องใช้ความคิด และเหตุผลมากกว่าความรู้สึก เช่น กรณีเจ้าหน้าที่ช่วยลูกกวางตาบอดให้รอดจากการล่าของหมาใน แต่สุดท้ายลูกกวางตายเพราะทนพิษบาดแผลไม่ไหว ส่วนหมาในเมื่อไม่ได้กินลูกกวางตาบอดก็ไปกินตัวอื่นทำให้ธรรมชาติต้องเสียกวางถึงสองตัวทั้งๆที่ลูกกวางตาบอดนั้นแทบไม่มีโอกาสอยู่รอดตามธรรม ชาติเลย หากปล่อยให้เป็นอาหารของหมาใน เราก็จะเสียกวางเพียงตัวเดียว หมอล็อตให้ความรู้อีกว่าสัตว์ป่าจะมีสัญชาตญาณเฉพาะตัวในการบำบัดรักษาตัวเองยามเจ็บป่วย เช่น ช้างที่บาดเจ็บมีแผลที่ลำตัว จะพาตัวเองไปแช่ในบ่อน้ำ เพื่อให้ปลามาตอดที่แผล มากินเนื้อเยื่อที่ตายแล้วออกไป ดังนั้น ถ้าไม่เจ็บหนักจริงๆ สัตว์ป่าจะไม่ออกมาให้คนเห็น ถ้ามีคนพบเห็นสัตว์ป่าเจ็บป่วย หมอจึงมีหน้าที่ต้องไปรักษาให้เร็วที่สุด การถ่ายทอดเรื่องราวพร้อมภาพประกอบ แล้วลงมือปฏิบัติในสถานที่จริง ทำให้เด็กๆ เข้าใจและตระหนัก มากกว่าการแก้ปัญหาต่างๆ ที่ปลายเหตุ หรือการเข้าใจสิ่งต่างๆ แบบฉาบฉวยตามกระแสนิยม เยาวชนที่เข้าร่วมกิจกรรมจึงเข้าใจมากขึ้นว่า การช่วยโลกร้อนไม่ได้มีแค่เปิดแอร์ที่ 25 องศา หรือใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกเท่านั้น แต่ไม่ว่าเราจะอยู่ที่ไหน ก็เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยโลกและระบบนิเวศของเรา เช่น ใช้โทรศัพท์เท่าที่จำเป็น ก็เป็นการเริ่มต้นที่ดีทีเดียวที่สำคัญคือการดูแลรักษาป่าและทรัพยากรธรรมชาติไม่ใช่หน้าที่ของคนใดคนหนึ่งแต่ทุกคนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของช่วยกันปกป้องป่าต้นกำเนิดของสายธารที่หล่อเลี้ยงชีวิตเราเมื่อทุกคนรู้จักรักและตอบแทนธรรมชาติธรรมชาติก็จะอยู่คู่กับเราไปอีกนานเท่านาน

ขอบคุณข้อมูลจากbloglotterfanclub : ที่พี่หญิงดูแลอยู่นะค่ะ
ช่วงนี้อาจะห่างเหินการอัพเดจข้อมูลนะค่ะเพราะต้องทำรายงานและงานวิจัยหลายชิ้น 

พี่ติ๊กมีภารกิจที่ต้องไปพบกับทีมแพทย์ และเจ้าหน้าที่เพื่อติดตามไปดูการรักษาช้าง

ทีมแพทย์และเจ้าหน้าที่ เตรียมอุปกรณ์ในการช่วยเหลือช้าง

คุณหมอล็อต เล่าว่า ปัญหาสัตว์ป่าที่ได้รับบาดเจ็บในอุทยานแห่งชาติ หรือในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า จะมีขึ้นตลอดเวลา แต่ว่าสัตวแพทย์หรือกลุ่มคนที่จะเข้าไปช่วยเหลือดูแลชีวิตสัตว์ป่าเนี่ยยังไม่มี ก็เลยนำเสนอเป็นโครงการนำร่อง ร่วมกันระหว่างวุฒิสภา ในคณะกรรมาธิการสิ่งแวดล้อม กับกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ให้มีหน่วยสัตวแพทย์สัตว์ป่าเคลื่อนที่ขึ้นมาโดยเริ่มดำเนินงานมาได้ 2 ปีกว่าๆแล้ว

ปัญหาที่พบก็คือ มีช้างป่าที่ไหนก็จะเกิดความขัดแย้งกันระหว่างชาวบ้านกับช้างป่า แต่คุณหมอก็บอกให้ชาวบ้านฟังว่า ครั้งหนึ่ง..ช้างป่าในอ่างฤาไน เคยเป็นช้างสำคัญประจำพระมหากษัตริย์ ในรัชกาลปัจจุบันมีช้างสำคัญถึง 11 ช้าง และในจำนวน 9 ช้าง ก็เป็นช้างป่าและ 1 ใน 9 ช้างนั้นเป็นช้างที่มาจากอ่างฤาไนนั่นเอง
คุณหมอก็บอกชาวบ้านอีกว่า ช้างป่าที่มากินเล็กกินน้อยที่พืชไร่ของชาวบ้านนั้น พวกเค้าก็คือญาติพี่น้อง
คือหน่วยพันธุกรรมของช้างสำคัญของในหลวง จงภูมิใจที่จะมีส่วนร่วมในการดูแลช้างในป่า

พลายสามพราน ได้รับบาดเจ็บ เนื่องจากโดนบ่วงนายพราน ลักษณะการติดบ่วงจะทรมานมาก เวลาขยับเดินบ่วงจะรัดแน่นมากขึ้นและสีกัดลึกเข้าเนื้อเยื่อ คุณหมอบอกว่าความเจ็บปวดนั้นประมาณว่าเดินก้าวนึงเหมือนเราเอามีดหยาบๆกรีดแขนตัวเองทีนึง โอย..น่าสงสารจังอ่ะ

กำลังวางแผนกันว่าจะชักนำให้ช้างออกมา โดยจะเอากล้วยและขนุนใส่ยาให้ช้างกิน

พี่ติ๊กบอกว่าอยู่ในช่วงวางแผนจะต้องใจเย็นๆก็เลยไปช่วยเตรียมยาและผลไม้
ส่วนยาที่ใส่ไปในผลไม้ ก็ได้แก่ยาวิตามินบีรวม เพื่อกระตุ้นการอยากอาหารและการสร้างเม็ดเลือด ให้ยาปฏิชีวนะและเอนไซม์ ที่ช่วยในการลดการอักเสบ และบวมของบาดแผล

ร่วมมือร่วมใจกันนำผลไม้ไปวางให้ช้างกิน

ชะอุ๊ย....พี่ติ๊กพรางตัวแอบซุ่มรอให้ช้างออกมากินอาหาร
ไม่ต้องหรอกมั้งค่ะพี่ติ๊ก เดี๋ยวช้างจะได้กลิ่นพระเอกหล่อๆใจดีๆ แล้วเขินไม่กล้าออกมากินอาหารน่ะค่ะ คริ คริ

เวลา 15.40 น. เดินเข้าป่าด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของเขาวง เพื่อซุ่มรอดูช้าง พี่ติ๊กบอกว่าอย่างช้างตัวเนี้ย เค้ามีพี่เลี้ยงช้างอีกตัวนึงคอยประกบอยู่เพื่อคอยดูแลกัน เป็นสังคมของช้างซึ่งคอยช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

ดูแผนที่จุดที่จะพบช้าง

เวลา 17.00 น.ช้างถูกยิงยาสลบแล้ว ทุกคนพร้อมเข้าไปรักษาช้าง

พี่ติ๊กแข็งขันช่วยตัดไม้เพื่อให้คุณหมอเอาไปใช้ค้ำยันช้าง

คุณหมอจะให้มอร์ฟีน และยาปฏิชีวนะ แล้วปิดท้ายด้วยยาบำรุง

พี่ติ๊ก draw ยาหมดขวด ใส่กำลังใจไปเต็มที่

พลายสามพรานคงรับรู้บ้างแหละเนอะว่ามีคนคอยช่วยเค้าอยู่ พร้อมๆกับได้รับกำลังใจเพียบ ก็เลยอาการดีวันดีคืน พอเราได้รู้ว่าช้างอาการดีขึ้น รู้สึกดีใจจังค่ะที่พลายสามพรานปลอดภัยแล้ว

พี่ติ๊กช่วยสเปรย์ยา gentian violet เป็นสเปรย์ผสมยาปฏิชีวนะ ใช้ในการสมานแผล ทำให้แผลแห้งเร็ว ฆ่าเชื้อโรคและป้องกันพวกหนอน แมลง ที่จะมาตอมแผล สงสัยพี่ติ๊กฉีดหมดป๋องเลยนะนั่น

ต่อไปก็ให้ยาแก้ยาสลบเพื่อให้ช้างฟื้น แล้วทีมงานก็เตรียมเดินทางกลับกัน

คุณหมอบอกว่า ตอนแรกที่ยังไม่เห็นช้าง ก็ติดตามร่องรอย พอได้พบรอยเลือดและหนอง ก็รู้สึกหนักใจ และช้างก็ผอมด้วยเดินทางมาไกลมากก็เลยกังวลเรื่องการติดเชื้อ และสูญเสียเลือด สิ่งนึงที่บอกในใจคือ เค้ามีเวลาไม่มาก เราก็มีเวลาให้เค้าไม่มาก
แต่เราและเค้าก็โชคดี ที่มาเจอกันเร็ว และจากการที่พวกเราได้ร่วมมือร่วมใจกันรักษาช้าง
รวมทั้งพี่ติ๊กที่ช่วยไปทำแผลให้พลายสามพรานด้วย ก็จะทำให้ช้างพ้นจากวิกฤตและสามารถดำรงชีวิตได้ต่อไป

แต่การรักษาต่อเนื่องก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะฉะนั้นเจ้าหน้าที่และชาวบ้านทุกคนก็จะต้องช่วยกันดูแลเค้าด้วย เพราะช้างตัวนี้ประชาชนทุกคนร่วมกันเป็นเจ้าของ ชุมชนในพื้นที่ ก็คือตัวแทนคนไทยทั้งประเทศที่ดูแลสมบัติของชาติ เพราะฉะนั้นในการติดตามเค้าก็อาจจะเอายาใส่ไว้ในกล้วย ขนุน ให้เค้าได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง
ณ วันที่ถ่ายทำรายการ หมอประเมินผลว่า โอกาสรอดของช้างค่อนข้างริบหรี่ เพราะฉะนั้นสิ่งที่จะช่วยให้เค้าอยู่รอดได้ก็คือ สัญชาตญาณของตัวเค้าเอง
ธรรมชาติบำบัดจะช่วยดูแลตัวเค้าเอง

พี่ติ๊ก: ขอบคุณคุณหมอ ทหารพราน และเจ้าหน้าที่ป่าไม้
คุณหมอ: ก็ต้องขอบคุณทุกๆคนเช่นกัน ถ้าไม่ได้ทุกคนภารกิจนี้ก็คงไม่สำเร็จ เป็นสิ่งที่ทุกคนต้องช่วยกัน
สิ่งหนึ่งที่บอกไว้ในใจกับช้างก่อนให้ยาสลบ
คือ ดูแลตัวเองให้ดี แล้วจะดูแลญาติพี่น้องให้นะ



ขอขอบคุณ ทีมแพทย์ ทหารพราน เจ้าหน้าที่ทุกท่านที่ช่วยกันเข้าไปรักษาสัตว์ป่าที่ได้รับบาดเจ็บ
เรารู้ว่าเป็นภารกิจที่หนัก และเหนื่อย ก็ขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่านนะคะ
และขอบคุณพี่ติ๊กและทีม navigator ที่ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการเข้าไปช่วยเหลือช้าง พร้อมกับเก็บภาพมาให้เราได้ชมกันด้วยค่ะ
เป็นทริปที่ประทับใจมากนะคะ ที่เราได้เห็นชีวิตอีกชีวิตนึงสามารถอยู่รอดต่อไปได้บนโลกใบนี้

**ขอขอบคุณข้อมูลจาก mesaya's bloggang.com นะค่ะ